Şimdilerde Türkiye’de cazibe merkezleri tartışılıyor. Başta İstanbul olmak üzere büyük şehirlerin üzerindeki aşırı yük ve bölgeler arasındaki eşitsizlik ülke sathına yayılmış cazibe merkezlerinin oluşmasını adeta zorunlu kılıyor. Ne yazık ki en kötü Doğru Avrupa ülkesinde bölgeler arası eşitsizlik ortalama 3 kat iken; Türkiye’de bu oran tam 16 kat. Hal böyle olunca plansız göç, çarpık kentleşme, geri kalmış yöreler, işsizlik, terör gibi belimizi büken gerçekler bir türlü durmuyor, durdurulamıyor.
Konuya biraz da uluslararası ilişkiler açısından bakarsak Avrupa Birliği ile devam eden müzakere sürecinde bu statüko masada elimizi zayıflatan önemli bir dezavantaj. Nitekim Brüksel’in olmazsa olmazları arasında bölgeler arasındaki eşitsizliğin makul seviyelere çekilmesi ve bölgesel kalkınma ilk sıraları meşgul ediyor. Üstelik Birlik Türkiye’ye yapılacak mali yardımlar için de en yüksek payı bölgesel kalkınma projelerine veriyor. Yani, bu konu sözde değil özde olarak ele alınıyor. Uzmanların yaptığı açıklamalara göre de Ankara’nın doğusu geri kalmış olarak belirtiliyor ve ilk etapta 13 bölgenin acilen rehabilite edilmesi öngörülüyor.
Öte yandan, milli refleksler açısından da bakıldığında, bir yandan kalkınma ajansları kuruluyor, bölgesel ve kırsal kalkınma projeleri IPA vasıtasıyla destekleniyor; diğer yandan da medya başta olmak üzere kamuoyu yeni cazibe merkezlerini tartışıyor. Siyasiler, bürokratlar, toplum mühendisleri açıkça görüşlerini belirtiyor, bölgesel ihtisaslaşma masaya yatırılıyor, hatta hazırlıkları henüz tamamlanan teşvik yasasının da bu eksende ele alındığı açıkça karşımıza çıkıyor.
KASİAD olarak nedeni ne olursa olsun bu gelişimi destekliyor, süratle gerçekleşmesi gerektiğine inanıyor dahası gelişmeleri heyecanla bekliyoruz. Ancak bu iradenin akşamdan sabaha gerçeklemeyeceğini; üzerinde konsensüs sağlanarak oluşması gerektiğini ve öncelikle yatırımlarda bürokratik engellerin en aza indirgenerek başlanması gerektiğini düşünüyoruz. Ciddi bir duruş, ülkü ve rasyonel değerler çerçevesinde yeni cazibe merkezlerinin gerçekten cazip olacağını ve kanayan yaramıza merhem olacağının da farkındayız. Ancak, başta kendimize daha sonra da karar alıcılara sormak istiyoruz. Müteşebbis Kahramanmaraş bu cazibe merkezlerinin neresinde? Var mıyız, yok muyuz?
Dikkat ederseniz bu sorunun muhatabı olarak öncelikle kendimizi görüyoruz. Yani, Kahramanmaraşlılar olarak bizler cazibe merkezi olmanın gereklerinin farkında mıyız? Başka bir ifadeyle, hani, yıllardır ülkemizde süregelen, bizi AB’ye alacaklar mı ya da Birlik standartlarını oluştursak bile bizi almazlar yorumları vardır ya, aynı onun gibi.. Aslolan o standartlara ulaşmamız, sıfatın ne olacağının kime ne faydası var.
Bu ışıkla, Kahramanmaraş olarak temel vazifemizin kural alıcıların tasarruflarını beklemeden kentsel reformları biran önce gerçekleştirerek eksik yönlerimizi gidermek olduğunu düşünüyorum. Şehir planlama, kentsel pazarlama, alternatif sektörler, lobi faaliyetleri, kent milliyetçiliği, eğitim, kurumsallaşma gibi birçok önemli konu ajandamızda sırasını bekliyor. Elbette bu yolda başta siyasilerimiz olmak üzere herkese görev düşüyor. Cumhuriyetimizin 100. yılında hem yaşam standartları ve hem de sosyo-ekonomik açıdan Türkiye’de ilk 10 şehir içinde yer almak istiyorsak kentimizin “gelecek vizyonunun” ortaya koyup bir an önce projeleri hayata geçirmek zorunda olduğumuzu düşünüyorum.
Tüm bu bilgilerin ışığında, Kahramanmaraş’ın gelecek vizyonunu oluşturmada yeni nesil bir sivil toplum anlayışı da önemli bir yer tutuyor. Nitekim KASİAD, 10. yılında bu düşünceyle ciddi bir mesai içine girdi. İlkin kurumsal yapısını reorganize etti, daha sonra yeni binasını hizmete açtı. Şimdi ise projelerini uygulamaya başlıyor. Proje odaklı, hatta bir anlamda çalışma atölyesi (workshop) kimliğine bürünecek bir fikir kulübünün temellerini bu yıl atmış bulunuyoruz.
İlk fikir ise belki de kentimizin en acil ihtiyacı sayılabilecek bir konuda hayat buldu. Dahası, sadece bugünü değil geleceğimizi de aydınlatacak bir misyonla oluştu. Kentsel gelişimle kentsel pazarlamayı bir potada eritti. Her şeyde önce yeni bir ruh halini ihdas etti. İlk tohumları 2000’li yılların başında atıyoruz. “Bilge Şehir” Kahramanmaraş. Bu ulvi projenin tanıtım galasında buluşup, bu ufku paylaşmak ümidiyle. Nice 10. yıllara…
